روستای فردو fordo

روستای فردو(fordo)

روستای فردو fordo

در ۴۷ کیلومتری شهر قم، روستای با صفا و خوش آب و هوای فردو قرار گرفته است

و با وجود اینکه در دل کویر واقع شده دارای خنکای عجیبی است و جزء  روستاهای ییلاقی و از زیباترین روستاهای ایران به شمار می رود.

فردو از لغت فردوس به معنای بهشت گرفته شده است

و به دلیل ویژ گی های خاصش مثل کوه ها، مراتع و کشتزار های اطراف، منظره های زیبا و منحصر به فردی را به وجود آورده است.

مردم روستا به زبان فارسی و لهجه ی محلی صحبت می کنند.

مسلمان و پیرو مذهب جعفری (شیعه )هستند.

شغل اکثر مردم روستا کشاورزی و دامداری است.

سبک معماری روستا ساده و در عین حال زیباست.

کوه برف انبار و غار سالمستان از جاذبه های دیگر روستا هستند.

روستای فردو fordo

در بیرون روستا، گیاهان دارویی از جمله

گل گاو زبان، گل ختمی، شاتره، گون و…می رویند. به دلیل فراوانی گیاه گون و روییدن آویشن در دامنه ی کوه، پرورش زنبور عسل نیز در روستا وجود دارد.

در ابتدا، روستا به دلیل آب و هوای خوشی که داشت معروف بود.

ولی بعد ها به دلیل وجود مرکز هسته ای، شهرتش از مرزها نیز فراتر رفت و به عنوان نخستین روستای اینترنتی، هسته ای زبانزد شد.

خانه های روستا نیز زیبا و به هم چسبیده اند. و آب و هوای  معتدل و کوهستانی دارند، که در بهار و تابستان، خنک و در زمستان سرد و خشک است.

وجود رودخانه ی پر آب و زلال و آبشاری که به آبشار باغچه نبات معروف است،حال و هوای خاصی به روستا داده است.

امامزاده های قدیمی مانند بسورا (باوره) با بنای تاریخی و زیبا از قدمت روستا حکایت می کنند.

امامزاده دارای دو بقعه است که در هر بقعه دو امامزاده به نام های شاهزاده محمد و حسین، حلیمه خاتون و زینب خاتون از اولاد امام کاظم (ع) مدفون شده اند.

روستای فردو با داشتن ۱۰۴ شهید نسبت به جمعیت کم خود، شهید پرورترین روستای ایران است.

غار وشنوه جاذبه ای طبیعی

غار وشنوه(جاذبه ای طبیعی)

غار وشنوه جاذبه ای طبیعی

شهر قم به جز زیارت گاه ها(حرم مطهر حضرت معصومه(س)و مسجد مقدس جمکران و…)

جاذبه های تاریخی، طبیعی هم در خود جای داده است، که یکی از آن ها غار وشنوه است.

این غار در ۶۰ کیلومتری قم در روستای وشنوه، در کوه های اردهال و جنوب این روستا قرار گرفته است.

خود روستا هم به دلیل سرسبزی و آب و هوای خوش، نگین سبز قم لقب گرفته است.

معماری روستا نیز پلکانی است، با خانه ها و اماکن تاریخی که قدمت بسیاری دارند.

نخستین معدن مس ایران نیز در این روستا واقع شده است.

شغل اصلی مردم روستا کشاورزی و دامداری است.

در دره های حاشیه ی روستا درختان بسیار قدیمی گردو و بادام قرار دارد.

غار وشنوه جاذبه ای طبیعی

غار در یک چاله بزرگ و مناطق سرسبز و ییلاقی اطرافش قرار گرفته است و مانند یک مخزن بزرگ است که آب از کوهستان جمع شده، سپس به این غار می ریزد.

غار سرشار از منابع آبی غنی است.

آب و  هوای آن مانند کل استان گرم و نسبتا خشک است.

این جاذبه طبیعی_تاریخی به دلیل عدم شناخت مردم تا حدودی ناشناخته مانده است،

زیرا اکثر مردم ایران شهر قم را به عنوان شهری مذهبی می شناسند و دیدگاهی کاملا مذهبی نسبت به شهر قم دارند

و چندان به دنبال مکان های گردشگری و جاذبه های استان نیستند.

گفته می شود در قرن ها پیش مردم در این غار به کار معدن و ذوب فلزات مشغول بوده اند.

به همین دلیل غار وشنوه علاوه بر جاذبه های طبیعی جزء جاذبه های تاریخی هم به حساب می آید.

در اطراف غار تعدادی معادن تاریخی (۲۱معدن مس) وجود دارد، که سفال ها و چندین اثر تاریخی در آن یافت شده است.

با برسی های صورت گرفته، سفال ها مربوط به ۳۰۰۰ تا ۳۲۰۰ سال قبل از میلاد مسیح هستند.

در حاشیه ی غار نیز مناطق سرسبزی وجود دارد، که به مکانی برای تفریح مردم تبدیل شده است.

این غار یکی از جاذبه های تاریخی استان قم است، که در ۲۵ آبان ۱۳۸۷ به ثبت ملی رسیده است.

مسجد جامع قم (مسجد جامع عتیق) و معماری سنتی

مسجد جامع قم (مسجد جامع عتیق) و معماری سنتی

مسجد جامع قم (مسجد جامع عتیق)

این مسجد که مسجدی منحصر به فرد در جهان اسلام است

به روایتی به دستور امام حسن عسگری(ع) در قرن سوم هجری ساخته شده،

در مرکز شهر قم قرار گرفته و ساخت آن در دوره های مختلف انجام شده است.

این مسجد در زمینی به وسعت ۶۰۰۰ مترمربع است و پس از مسجد امام حسن عسگری (ع)،

قدیمی ترین مسجد قم است.

درهمه ی دوران ها مسجد جامع، مورد توجه علما بوده است

و از جمله مساجدی است که دارای دو ایوان به شکل مربع مستطیل است.

برخی از ساخت ها مثل ایوان شمالی و شبسستان شمالی و شرقی در دوره ی فتحعلی شاه قاجار ساخته شده است.

ایوان جنوبی آن نیز در قرن هشتم هجری ساخته و در دوره ی صفویه و قاجاریه مرمت و بازسازی شده است.

گنبد مسجد یکی از بلندترین، زیباترین و باشکوه ترین گنبدهای مساجد کشور است.

و اصول معماری ایران، در آن به نحوی شایسته به کاربرده شده و ساخت آن در دوره های مختلف بوده است.

مسجد جامع قم (مسجد جامع عتیق)

کل مسجد دارای قسمت های مختلفی از جمله:

ایوان، گنبدخانه، شبستان، صحن، محراب ها، زیرزمین، سردر ورودی و گنبدی بسیار زیبا و با عظمت است.

قدیمی ترین قسمت مسجد، گنبد خانه است،

که بنای اصلی آن به نیمه اول قرن ششم هجری قمری برمیگردد.

سال احداث بنای کنونی گنبد را ۵۲۹ هجری قمری میدانند.

کتیبه های زیادی نیز در این مسجد وجود دارد،

که قدیمی ترین کاشی سال ۵۲۹ هجری قمری بر روی آن حک شده است،

که قسمتی از سوره ی مبارکه ی نور با خطاطی بسیار زیبا با کاشی معرق در روی آن حک شده است.

این مسجد دارای دو درب یکی در بخش غربی به عنوان درب اصلی و درب دیگر در قسمتی فرعی (کوچه) قرار دارد

و کاشی کاری های آن توسط هنرمندان ایرانی انجام شده و از زیبایی خاصی برخوردار است.

سازنده ی اصلی مسجد جامع قم مشخص نیست.

ولی در کتابی به نام گنجینه ی قم آمده، که بانی آن سلطان جانی خان، پادشاه تاتار ترکستان است.

بازار قدیم قم شاهکار معماری

بازار قدیم قم

بازار قدیم قم

بازار قدیم قم، شاهکاری از معماری اصیل ایران و ایرانی است که از معماری اصیل برخوردار است.

عمر این بازار را بیشتر از ۱۰۰ سال تخمین زده اند.

بازار شامل مجموعه ای از راسته، سرا، چهارسوق و تیمچه است.

سقف این بازار، قدیمی و اصل معماری سنتی در آن، به دلیل کویری بودنش رعایت شده است.

تیمچه قدیمی و معروف آن در سال ۱۳۰۱ توسط استاد حسن قمی که فردی بنام و شناخته شده ای بوده، (معمار باشی) ساخته شده است.

سقف تیمچه بزرگترین سقف ضرابی کشور است.

بازار در قسمت قدیمی شهر قم واقع شده است.

قدمت بازار را متعلق به دوران قاجار، سلجوقیان، ایلخانیان، صفویان و پهلویان می دانند،

که هر بخشی از آن در دوره های مختلف ساخته شده است.

بازار به صورت سر پوشیده است.

اول به دلیل سنتی بودن آن و دیگر به دلیل کویری بودن قم و گرمای شدید تابستان و سرمای شدید زمستان است.

بازار قدیم قم

بازار به دو قسمت بازار کهنه و بازار نو تقسیم می شود.

در بازار قدیمی (کهنه) راسته فرش فروش ها بسیار معروف است.

که انواع فرش های دستباف، ماشینی و گلیم و… ارائه می شود.

الان بازار قدیم قم را می توان به  چهار بخش تقسیم کرد:

سراها (کاروان سراها) _ دو راسته ی سر پوشیده به شکل گنبدی شکل که اکثر آن از آجر، خشت و سنگ است و سه تیمچه و چهارسوق است.

که تنها تیمچه بزرگ باقی مانده و تزیینات بسیار زیبایی به سبک یزدی در این تیمچه به کار رفته است

و دارای گنبدی با گچبری های زیبا که سوراخ ها و روزنه هایی برای روشنایی داخل تیمچه در آن تعبیه شده است.

بازار مساجد زیادی رانیز در خود جای داده است.

مثل مسجد ملا جعفر ، مسجد نجارها، مسجد امام حسین و… . در دوره ی ناصرالدین شاه بازار وسیع شده،

و بازار نو به آن افزوده شد. در دوره ی پهلوی نیز بازار گسترش یافت.

این بازار در تاریخ ۱۶آذر ۱۳۷۶ به ثبت ملی رسید.

قبرستان شیخان قم

قبرستان شیخان قم

قبرستان شیخان قم

مقبره ی متبرک شیخان،قبرستانی تاریخی در نزدیکی حرم حضرت فاطمه ی معصومه (س) در شهر مقدس قم است که از مکان های سیاحتی نیز به حساب می آید.

۶ مقبره دیگر متعلق به عالمانی از دوره های مختلف نیز در این قبرستان قرار گرفته است.

خود قبر متبرک شیخان در وسط گورستان شیخان قرار گرفته، که از احترام و  ارزش زیادی نزد مردم برخوردار است.

ارزش این مکان متبرک به حدی است که گفته شده آیت الله کلباسی و آیت الله سید احمد خوانساری،

از عالمان اسلام و دین، با پای برهنه و عمامه ی باز شده(به احترام مکان مقدس) به این مکان وارد می شده اند.

قبرستان شیخان قم

تاریخ این قبرستان به دوره ی امامان شیعه بر می گردد.

بعد از حرم حضرت معصومه، قبرستان شیخان دارای نورانیت، رحمت و معنویت بسیار است.

طلبه های جوان قم باید این مکان بی نظیر را الگو قرار داده، روحانیت و معنویت آن را برای مردم بیان کنند.

اکنون بیش از ۶۰۰۰ نفر از بزرگان و عالمان از جمله

میرزای قمی، میرزا جواد ملکی تبریزی و … در این قبرستان دفن شده اند.

قدیمی ترین مقبره، متعلق به زکریا بن آدم اشعری است که در نزدیکی آن، قبر میرزای قمی قرار دارد

و گفته می شود اولین بار فتحعلی شاه قاجار بر قبر میرزای قمی، مقبره هایی را ساخت،

که بعد ها این بقعه ها بازسازی شده و کاشی های فیروزه ای، جلال و زیبایی خاصی به این بقاع بخشیده اند.

دومین مقبره ی در این قبرستان متعلق به زکریا بن آدم است،

که او را از اصحاب حضرت رضا(ع) و حضرت جواد(ع) می دانند.

در روایت آمده، که امام رضا(ع) به ایشان فرمودند: “خداوند به وسیله ی تو بلا را از اهل قم دور می کند.

چنانکه از اهل بغداد به وسیله ی موسی بن جعفر بلا را دفع می فرمودند.”

در کنار قبر ایشان خاندان کبیر به خاک سپرده شده اند،

که شامل آیت الله میرزا محمد کبیر که در کنار دو فرزندش آرمیده اند.

قبرستان چهارم هم متعلق به محمدحسین فاضل تونی و مقبره های دیگر هم به عباسعلی شاهرودی و حسینعلی شاهرودی و میرزا محمد مجاهدی تعلق دارد.

مدرسه ی فیضیه ی قم و معماری نوین

مدرسه ی فیضیه ی قم و معماری نوین

مدرسه ی فیضیه ی قم

مدرسه ی فیضیه قم که در جوار حرم حضرت معصومه (س) قرار گرفته،

یکی از حوزه های علمیه مشهور شهر قم است.

این بنا قبل از مدرسه ی دارالشفا بوده و در ابتدا به مدرسه ی آستانه شهرت داشته است؛

سپس در قرن ششم هجری تا اواخر قرن یازدهم هجری و در نیمه ی نخست سال ۱۳ هجری قمری نام فیضیه بر آن نهاده شد.

به دلیل کتیبه ای که بر سر در ایوان جنوبی قرار داشته،

آن را به شاه طهماسب اول صفوی نسبت داده اند.

ساختمان مدرسه دارای چهار ایوان است،

در دو طبقه با چهل حجره، که حجره ی پایینی را متعلق به عصر قاجار و چهل حجره ی بالایی را متعلق به قرن چهاردهم هجری قمری می دانند.

قدیمی ترین بخش مدرسه، ایوان جنوبی آن است که با کاشی های زیبای معرق،

متعلق به عصر صفوی تزئین شده است.

ساخت فعلی مدرسه توسط فتحعلی شاه در سال ۱۲۱۳ و ۱۲۱۴ هجری قمری بنا شده است.

مدرسه ی فیضیه ی قم

امام خمینی (ره) در سال ۱۳۰۱ پس از ورود به شهر قم در مدرسه فیضیه در حجره ی ۲۳ سکونت داشتند

. مدرسه ی فیضیه در سال ۱۳۴۱ و ۱۳۴۲ دوبار هدف حمله ی نظامی رژیم پهلوی قرار گرفت.

در روز عاشورا امام خمینی در تاریخ ۱۳ خرداد ۱۳۴۲ هجری شمسی در مدرسه ی فیضیه سخنرانی کرده و

از حکومت پهلوی و دولت آمریکا و اسراییل که نفوذ زیادی بر محمدرضا پهلوی داشتند، انتقاد کرد.

به دنبال این سخنرانی، در صبح ۱۵ خرداد ۱۳۴۲ به منزل امام حمله کرده،

او را دستگیر و به زندانی در تهران منتقل کردند.

به دنبال این حادثه قیام ۱۵خرداد ۱۳۴۲ مردم قم به وقوع پیوست.

بنای فعلی مدرسه توسط فتحعلی شاه در سال ۱۲۱۳ و ۱۲۱۴ هجری قمری ساخته شد

و در سال ۱۳۷۰ هجری شمسی زیرزمینی در وسط مدرسه بنا شد

و کتابخانه ی مدرسه به طور کلی باز سازی شده و گسترش یافت.

شاه عباس صفوی و شیخ بهایی کتاب هایی را نیز وقف کتابخانه کردند.

خانه ی محمد بن ابراهیم یحیی شیرازی(ملا صدرا)

خانه ی محمد بن ابراهیم یحیی شیرازی(ملا صدرا)

خانه ی محمد بن ابراهیم یحیی شیرازی(ملا صدرا)

خانه ی تاریخی فیلسوف بزرگ قرن ۱۱ ملاصدرا،

در جنوب شهر قم و در قسمت  پایانی غرب بافت قدیمی روستای کهک واقع گردیده است.

۱۲ کیلومتر از جاده قم که به سمت کاشان برویم و از آنجا ۲۰ کیلومتر دیگر در ارتفاعات قهستان پیشروی کنیم

به کهک میرسیم.

ملاصدرا بیشتر عمر خود را در شیراز گذراند.

وی از دانشمندان برجسته دنیا و از بزرگان فلاسفه ی اسلامی است.

با این وجود ۱۵ سال از آن را نیز در روستای کهک قم گذراند.

وی پس از به پایان بردن علوم فلسفی و عرفانی، دراین مکان زندگی کرد،

که در قدیم داخل باغی سرسبز بوده ولی امروزه خانه هایی در اطراف آن ساخته شده است.

قدمت این خانه به دوره ی صفویه بر می گردد.

خانه ای است که انسان را به یاد خانه های گرمسیری،

با سقف گنبدی شکل و ظاهری با خشت و گل می اندازد.

خانه ی محمد بن ابراهیم یحیی شیرازی(ملا صدرا)

خانه ی ملاصدرا از یک سقف بلند با پوشش گنبدی و چهار صفه تشکیل شده است

و تمام  سقف آن از خشت و گل پوشیده شده است.

زیباترین  قسمت بیرونی آن سقف گنبدی شکل خانه است،

که دارای شیشه های رنگی بوده و نور را به داخل خانه منتقل کرده و بدینوسیله داخل خانه روشن بوده است.

طرح داخل خانه از گچ بری هایی از خشت خام و گل استفاده می شده

که بسیار زیبا و در نوع خود بی نظیرند.

تمام سقف هم از چوب پوشیده شده است.

قنات نسبتا پر آبی هم در قسمتی از خانه وجود دارد،که قدمتش با خانه یکی است.

حیاط اصلی خانه شبستانی است با چهار صفه، که در طبقه ی اول و همکف، اتاق ها و حجره ها در چهار اطراف آن قرار دارد.

کلا در ساخت این خانه از خشت خام، گل، گچ و تیرهای چوبی استفاده شده است.

خانه ای که به دلیل دلنشین بودنش، روح در آن جا به پرواز در می آید.

جذابیت معماری و حال و هوای روحانی این بنا ما را به چندین قرن پیش می برد.

این اثر تاریخی در پنجم دی ماه سال ۱۳۷۵ هجری شمسی به ثبت ملی رسید.

مسجد مقدس جمکران و معماری کلان

مسجد مقدس جمکران و معماری کلان

مسجد مقدس جمکران

روستای جمکران، در حاشیه ی بخش مرکزی و در ۶ کیلومتری شهر مقدس قم قرار گرفته؛

که مسجد مقدس جمکران، در نزدیکی این روستا بنا شده است.

تاریخ مسجد را بیش از هزار سال پیش و به دستور صاحب الزمان می دانند،

که در طول قرنها، پناهگاه امنی برای منتظران و شیعیان حضرت قائم(عج) به شمار می آید

و به قول محدث نوری به فردی به نام شیخ حسن بن مثله جمکرانی ارتباط دارد.

به گفته ی خود شیخ، ایشان در بیدار ی با امام مهدی (عج) امام دوازدهم شیعیان،

در شب سه شنبه، ۱۷ماه مبارک رمضان سال ۳۷۳ هجری ملاقات کرده و امام زمان (عج) دستور ساخت مسجد را به ایشان داده اند.

این مسجد مقدس به نامهای دیگری از جمله قدمگاه و مسجد جمکران (به دلیل نزدیکی به روستای جمکران)

و مسجد صاحب الزمان( به دلیل نسبتش با حضرت مهدی (عج)) نامیده می شود.

امروزه مراسمات مذهبی مثل جشن نیمه شعبان و … دراین مکان مقدس انجام می شود

و عاشقان حضرتش از راههای دور و نزدیک،

مخصوصا شب های چهارشنبه برای عبادت و به جا آوردن اعمال مخصوص که منسوب به امام زمان است،

به این مکان پر از آرامش و مطهر می آیند.

مسجد مقدس جمکران

محمد تقی بافقی عالم شیعه در دوره ی پهلوی با تعدادی از طلبه ها شب های چهار شنبه در مسجد مقدس به عبادت می پرداختند.

لذا مرسوم شده که مردم اکثرا شب های چهارشنبه برای عبادت و دعای مخصوص مسجد، به این مکان مقدس می آیند.

این مسجد مقدس قبل از انقلاب، ساختمان کوچکی بوده،

ولی بعد از انقلاب وسیع و بزرگ شده است.

کل مسجد شامل محوطه ی بیرونی، مسجد مقام، شبستان ها، صحن اصلی و ساختمان های اداری است.

اعمال مخصوص مسجد شامل دو رکعت به عنوان نماز تحیت مسجد و دو رکعت نماز امام زمان(عج) می باشد.

عالم  بزرگوار محدث نوری، از قول امام عصر(عج) می فرمایند:

هرکس این چهار رکعت نماز را در مسجد جمکران به جا آورد،

مانند کسی است که در کعبه نماز خوانده است.

حرم مطهر حضرت فاطمه معصومه (س)

حرم مطهر حضرت فاطمه معصومه

حرم مطهر حضرت فاطمه معصومه (س)

حضرت فاطمه ی معصومه (س) دختر امام موسی بن جعفر (ع) و حضرت نجمه خاتون (س) و خواهر امام هشتم، امام رضا(ع) است.

ولادت این بانوی مکرمه در سال اول ذیقعده سال ۱۷۳ هجری قمری در مدینه منوره صورت گرفت.

آرامگاه ایشان در استان قم، شهر مقدس قم قرار دارد،

که مانند نگینی در وسط شهر می درخشد.

در سال ۲۰۰ هجری قمری در پی تهدید و پافشاری  مامون عباسی امام رضا بالاجبار سفر تبعید گونه ای را به مرو آغاز کرده و به تنهایی راهی خراسان شدند.

حرم مطهر حضرت فاطمه معصومه (س)

حضرت معصومه (س) یک سال بعد از تبعید برادر،

یعنی در سال ۲۰۱ هجری قمری برای دیدار ایشان و انجام پیام زینب گونه با تعدادی از برادران و برادرزادگان راهی خراسان شدند.

در یکی از شهرها عده ای از مخالفان سر راه آن ها را گرفته و با آن ها وارد جنگ شده،

که  همه ی مردان کاروان به شهادت می رسند.

سپس حضرت معصومه دچار بیماری شده و چون امکان حرکت به خراسان را نداشتند،

به طرف شهر قم حرکت کردند و در محل میدان میر امروزی در منزل “موسی بن خزرج” سکنی گزیدند.

حضرت فاطمه معصومه (س) ۱۷ روز در شهر قم به زندگی و عبادت پرداختند،

که امروزه به نام “بیت النور” معروف است.

پس از فوت آن حضرت، موسی بن خزرج پیکر مطهر را در باغ بابلان (قم  امروزی) به خاک سپرد

و سایبانی از حصیر و بوریا بر قبر شریف نهاد.

سپس نخستین بقعه توسط زینب دختر امام جواد(ع) که برای زیارت عمه اش و دیگر شهدا راهی قم شده بودند، بر قبر مطهر گذاشته شد.

چهار پادشاه صفوی و دو پادشاه از سلسله قاجار در حرم مطهر به خاک سپرده شده اند.

شاه عباس دوم و شاه صفی یکم کنار ضریح و شاه سلطان حسین و شاه سلیمان یکم صفوی در رواق جنوبی کنار یکدیگر مدفون هستند.

از پادشاهان قاجار نیز محمد شاه و فتحعلی شاه قاجار در ان بارگاه مقدس دفن شده اند.

نخستین ضریح مطهر هم توسط شاه تهماسب اول ساخته شد.

در حمله ی مغول هم شهر قم از خرابی های مغول مصون نماند.

ولی به احتمال بسیار زیاد به حرم مطهر آسیبی نرسید.